Trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, vận tải đường biển đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Với khả năng chuyên chở khối lượng lớn, chi phí tiết kiệm và phù hợp với giao thương quốc tế, đây là phương thức vận chuyển được khá nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Vậy vận tải đường biển là gì, quy trình ra sao, chi phí bao nhiêu và cách tính cước như thế nào? Trong bài viết này Fobtrans sẽ giúp bạn tìm hiểu chi tiết hơn về vận tải đường biển nhé!
Mục lục của bài viết
1. Vận tải đường biển là gì?
Vận tải đường biển là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng tàu thủy thông qua các tuyến đường biển quốc tế hoặc nội địa. Đây là một trong những phương thức vận tải lâu đời nhất, đến nay vẫn chiếm tới hơn 80% tổng khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu.
Vận tải biển phù hợp với:
- Hàng hóa số lượng lớn, nặng, cồng kềnh như: sắt thép, gỗ, container hàng rời… Một tàu container loại lớn có thể chở được hơn 20.000 TEU (container 20 feet) trong một chuyến đi.
- Các tuyến xuất nhập khẩu xa, nơi cần tối ưu chi phí: chi phí vận chuyển bằng đường biển rẻ hơn đến 4-6 lần so với đường hàng không khi tính trên mỗi kg hàng.
- Doanh nghiệp thương mại quốc tế: như xuất khẩu nông sản, linh kiện điện tử, máy móc thiết bị, nơi cần vận chuyển thường xuyên, khối lượng lớn.
2. Ưu và nhược điểm của vận tải đường biển
Mặc dù vận tải đường biển được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ tính kinh tế và khả năng chuyên chở lớn, nhưng giống như bất kỳ phương thức nào khác, nó cũng có những mặt lợi – hại riêng cần cân nhắc.
2.1. Ưu điểm của vận tải đường biển
Khi cân nhắc lựa chọn phương thức vận chuyển hàng hóa, nhiều doanh nghiệp ưu tiên vận tải đường biển bởi những lợi thế nổi bật dưới đây:
- Tiết kiệm chi phí: So với đường hàng không hoặc đường bộ xuyên quốc gia, cước phí đường biển rẻ hơn nhiều, đặc biệt phù hợp khi vận chuyển số lượng lớn.
- Chuyên chở khối lượng lớn: Tàu biển có thể vận chuyển hàng hóa từ vài trăm đến hàng chục nghìn tấn, lý tưởng cho hàng cồng kềnh, container, hàng rời,…
- Phù hợp với nhiều loại hàng: Từ hàng khô, hàng lạnh, đến hàng nguy hiểm – vận tải biển đều có phương tiện chuyên dụng phù hợp.
- Mạng lưới phủ rộng: Các tuyến đường biển hiện nay phủ khắp toàn cầu, giúp việc xuất nhập khẩu linh hoạt hơn rất nhiều.
2.2. Nhược điểm của vận tải đường biển
Dù có nhiều lợi ích, nhưng hình thức này cũng tồn tại một số hạn chế mà bạn cần cân nhắc:
- Thời gian vận chuyển dài: Di chuyển bằng tàu biển mất từ vài tuần đến hơn một tháng tùy tuyến, không phù hợp với hàng cần gấp.
- Phụ thuộc vào điều kiện thời tiết: Bão, gió mùa hay biển động có thể gây chậm trễ hoặc thay đổi lịch trình đột ngột.
- Thủ tục khá phức tạp: Quá trình làm thủ tục hải quan, kiểm dịch, chứng từ,… đòi hỏi phải có kinh nghiệm hoặc nhờ đến đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp.
- Khó kiểm soát tiến độ: Việc theo dõi chính xác vị trí và thời gian giao hàng có thể khó khăn hơn so với các phương thức vận tải hiện đại như hàng không.
3. Cách tính cước vận tải đường biển
Cước vận tải biển không có bảng giá cố định mà được tính dựa trên nhiều yếu tố. Dưới đây là các thành phần chính ảnh hưởng đến chi phí:
3.1 Dựa trên loại hàng và khối lượng
- Hàng FCL (Full Container Load): Tính theo loại container (20 feet, 40 feet, 40HC…)
- Hàng LCL (Less than Container Load): Tính theo trọng lượng thực (gross weight) hoặc thể tích (CBM – cubic meter), chọn cái nào lớn hơn
Công thức tính cước với hàng LCL:
Cước = Đơn giá × Số CBM (hoặc KG)
Trong đó, 1 CBM = Dài (m) × Rộng (m) × Cao (m)
Thông thường, nếu:
- 1 tấn > 1 CBM → Tính theo trọng lượng
- 1 CBM > 1 tấn → Tính theo thể tích
3.2 Các phụ phí đi kèm
- BAF (Bunker Adjustment Factor): Phụ phí xăng dầu
- CAF (Currency Adjustment Factor): Phụ phí tỷ giá
- THC (Terminal Handling Charge): Phí nâng hạ tại cảng
- Phí CIC, CFS, vệ sinh container, phụ phí mùa cao điểm,…
3.3 Các yếu tố khác
- Tuyến đường vận chuyển (ngắn – dài)
- Hãng tàu, lịch trình, nhu cầu thị trường
- Thời điểm xuất hàng (mùa cao điểm giá sẽ tăng)
Lưu ý: Để biết chính xác, bạn có thể liên hệ với Fobtrans để được
4. Quy trình vận tải đường biển
Để vận chuyển một lô hàng bằng đường biển, các doanh nghiệp cần thực hiện theo đúng quy trình. Dưới đây là các bước cơ bản có thể tham khảo:
Bước 1: Chuẩn bị thông tin và đặt tàu (Booking)
Chủ hàng cần chuẩn bị đầy đủ thông tin về lô hàng: Tên hàng, trọng lượng, số lượng, kích thước, loại container (nếu có), thời gian giao hàng mong muốn, cảng đi và cảng đến,… Dựa trên đó, đơn vị vận tải sẽ tiến hành đặt chỗ trên tàu với hãng tàu phù hợp.
Thông thường, việc booking nên thực hiện trước ngày xuất hàng từ 5 – 10 ngày, để đảm bảo có chỗ và giá tốt.
Bước 2: Đóng gói và vận chuyển hàng ra cảng
Hàng hóa cần được đóng gói đúng tiêu chuẩn quốc tế để đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển. Đối với hàng container, việc đóng hàng có thể được thực hiện tại kho của khách hoặc tại bãi cảng (CFS warehouse).
Sau khi đóng hàng, xe tải hoặc xe đầu kéo sẽ vận chuyển hàng ra cảng để chờ xuất tàu.
Bước 3: Làm thủ tục hải quan xuất khẩu
Đây là bước quan trọng để đảm bảo hàng hóa được phép rời khỏi lãnh thổ Việt Nam. Chủ hàng hoặc công ty dịch vụ logistics sẽ thực hiện khai báo hải quan điện tử, nộp bộ chứng từ, kiểm tra nếu có và nhận thông quan.
Các chứng từ cần thiết bao gồm: Hợp đồng, hóa đơn thương mại, packing list, vận đơn, giấy chứng nhận xuất xứ (nếu có)…
Bước 4: Xếp hàng lên tàu và vận chuyển
Sau khi hoàn tất thủ tục, hàng được sắp xếp lịch trình xếp lên tàu theo đúng container, vị trí và tuyến đã book. Tàu bắt đầu hành trình vận chuyển ra nước ngoài.
Thời gian vận chuyển có thể từ vài ngày (với tuyến Đông Nam Á) đến vài tuần (đi châu Âu, châu Mỹ,…).
Bước 5: Làm thủ tục nhập khẩu tại cảng đích và giao hàng
Khi tàu cập cảng, bên nhận hàng tại nước đến sẽ làm thủ tục hải quan nhập khẩu, kiểm tra chứng từ, thanh toán thuế (nếu có) và nhận container.
Hàng sẽ tiếp tục được vận chuyển nội địa về kho hoặc địa điểm mong muốn của người nhận.
5. Lưu ý khi sử dụng dịch vụ vận tải đường biển
Để quá trình vận chuyển thuận lợi, bạn nên lưu ý:
- Làm rõ điều kiện thương mại (Incoterms) trong hợp đồng mua bán.
- Chọn đơn vị vận tải uy tín có kinh nghiệm làm hàng quốc tế.
- Theo dõi lịch trình tàu thường xuyên để cập nhật tình trạng hàng hóa.
- Đảm bảo hồ sơ, chứng từ đầy đủ và chính xác để tránh trễ hẹn hoặc phát sinh chi phí.
Kết luận
Hiểu được vận tải đường biển là gì sẽ tối ưu cho những doanh nghiệp có nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa với khối lượng lớn và chi phí hợp lý. Việc nắm rõ khái niệm, quy trình và chi phí vận tải đường biển sẽ giúp bạn chủ động trong kế hoạch logistics, đồng thời tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí cho doanh nghiệp.
Nếu bạn đang cần tư vấn về lộ trình vận chuyển, báo giá hoặc hỗ trợ làm thủ tục, hãy liên hệ với Fobtrans để được hỗ trợ sớm nhất nha!
————————–
Fobtrans – NÂNG TẦM TRẢI NGHIỆM
————————–
► Hotline: 0978.361.346
► Fanpage 1: https://www.facebook.com/Fobtrans.logistics
► Fanpage 2: https://www.facebook.com/Fobtrans.vanchuyentrungviet
► Tiktok 1: https://www.tiktok.com/@Fobtrans.logistics
► Tiktok 2: https://www.tiktok.com/@Fobtrans.nhaphangchina
► Tiktok 3: https://www.tiktok.com/@Fobtrans.vanchuyenchina
► Youtube: https://www.youtube.com/@Fobtrans.logistics
► Địa chỉ: Iris Garden, 30 Trần Hữu Dực, P. Cầu Diễn, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
